É o galego unha lingua minoritaria?

Ao longo de toda a semana pasada unha nova espallouse veloz polos medios virtuais: o galego deixaba de ser a lingua habitual da maioría da poboación, segundo os datos que o IGE acababa de publicar ou, mellor dito, segundo as interpretacións que os medios fixeron deses datos.
Dos numerosos artigos, comentarios, opinións e “estados” publicados na rede, poderíamos deducir que o galego pasou a ser, por primeira vez na súa historia, unha lingua minoritaria no seu territorio. Ou, feita a lectura doutra maneira, poderíamos concluír que, das dúas linguas que hoxe existen no territorio galego, o galego xa non é a maioritaria, polo que o español pasa a ser a lingua maioritaria na Galiza. Se ademais coincidimos en que a convivencia entre esas dúas linguas, lonxe de ser pacífica, é propia dun conflito lingüístico; entón a sentenza final parece doada: o galego perdeu a batalla!
Isto é o que levamos lendo toda a semana. Na loita pola normalización lingüística, o galego e polo tanto os galegofalantes perdemos a batalla. Con todas as lecturas que poidan derivarse dela: que @s galegofalantes abandonamos a lingua á súa sorte e non llela transmitimos aos nosos fill@s; que @s galegofalantes non falabamos ben nin a nosa propia lingua; que @s galegofalantes nin sequera chegamos a poñernos de acordo entre nós para escoller a normativa; que @s galegofalantes por fin nos decatamos de que co galego non iamos a ninguna parte; que @s galegofalantes estabamos equivocad@s, que isto nos pasa por querer impoñer a nosa lingua á maioría da xente, que non a quere porque xa teñen outra… En fin, que @s galegofalantes fracasamos! Seguir lendo “É o galego unha lingua minoritaria?”

Advertisements

Hai futuro para o galego?

Catro semanas de clase, dous debates e a proxección do documental Linguas cruzadas poñen de manifesto que, de seguir así as cousas, non hai futuro para a lingua propia de Galiza (ou Galicia?).
A mocidade galega do século XXI non sente a necesidade de falar galego, pois na sociedade actual ca2013-03-18 18.08.17lquera xove pode desenvolverse sempre en castelán ou mesmo en inglés en todos os ámbitos e lugares polos que se move. A potenciación destas dúas linguas hexemónicas no mundo, español e inglés, leva consigo o abandono de linguas minorizadas como o galego.
Se temos en conta que a comunicación se rexe pola economía da linguaxe, poderemos entender que, nun territorio con dúas linguas oficiais, cada unha das linguas cumprirá funcións sociais distintas: unha, as funcións de prestixio e outra, as funcións baixas. A lingua propia, minorizada, estará condenada a ser substituída pola foránea por ser esta unha lingua de prestixio. Ou, no mellor dos casos, a subsistir como unha reliquia do pasado, folclorizada e ritualizada mediante certos usos institucionais e culturais. Ou, no peor dos casos, a subsistir como lingua de “andar por casa”, de “entre nós”, para as relacións locais e familiares ou como símbolo de identidade. Mais calquera destas maneiras de subsistencia non lle dan vida á lingua, pois a lingua vive na boca dos seus falantes, medrando e enriquecéndose con eles.
Vivimos nun mundo plurilingüe no que a diversidade é a característica máis salientable. O raro é atopar un estado no que só haxa unha lingua. Non respectar esa diversidade lingüística supón destruír a diversidade cultural do planeta e a sabedoría ancestral dos seus pobos, aínda máis, supón destruír a variedade dos pobos que habitan este planeta. Camiñar cara á redución desa variedade é camiñar cara a uniformización cultural, cara a unha única lingua hexemónica, cara a unha única cultura e cara a unha única forma de entender a realidade e de estar no mundo, é dicir, supón camiñar cara ao pensamento único, eliminando aquilo que nos fai diferentes e que nos fai ser o que somos.
DSCN3054 En Galiza levamos vivindo séculos de conflito lingüístico, pois a lingua propia, o galego, veuse desprazada das súas funcións sociais polo castelán, lingua foránea que entrou polo poder na Galiza dos séculos XIV e XV. Desde entón iniciouse un proceso de substitución lingüística dunha lingua por outra. O pobo galego, monolingüe en galego, atraído polo poder, abandonou a súa lingua como un paso previo para ascender socialmente. De aí que tradicionalmente se asociase o galego ás clases populares e ao mundo rural, mentres o castelán ficaba para as clases poderosas e para o mundo urbano.
Seguir lendo “Hai futuro para o galego?”