Cinema galego

Cinegalicia 2019. Unha relectura de Urxa, Continental e Sempre Xonxa feita por artistas que naceron despois de 1989

Homenaxe a Sempre Xonxa

Sempre Xonxa: A vontade de construír cinema

PARA SABER MÁIS…

A orixe galega do portugués

A obra Assim nasceu uma língua, de Fernando Venâncio, recoñece por fin a orixe galega da lingua portuguesa. O seu título lembra outra obra, Assim nasceu Portugal, de Domingos Amaral, na que o reino medieval de Galicia recibía un tratamento axeitado, acorde coa realidade histórica da época.

Assim nasceu uma língua. Assi naceu ũa lingua. Sobre as origens do português (2019) do alentexano Fernando Venâncio (Mértola, 1944), profesor da Universidade de Ámsterdam, é un libro de 310 páxinas no que o autor critica severamente nel a maior parte dos lingüistas compatriotas seus por ignoraren a lingua galega na formación da portuguesa ou por manteren con ela unha actitude despectiva (rústica, atrasada…).

PARA SABER MÁIS: seguir lendo o artigo en PROLINGUA

Sempre falaron por nosoutras

Recensión de María Reimóndez ao libro de Najat El Hachmi, no seu espazo de A Sega, As voces propias

Imaxe obtida da páxina de Cultura Mataró

No libro Siempre han hablado por nosotras, El Hachmi relata en primeira persoa a súa experiencia migratoria dende un contexto moi reprsivo no rural marroquí a unha España dos anos oitenta en pleno período de entrada na democracia. Narra a vivencia daquelas que se viron divididas entre dous mundos, pero cunha visión clara de cal querían habitar, malia as contradicións. España presentábase como unha liberación, como un universo de oportunidades das que antes/outras carecían. Ese proceso de alianza producíase nun contexto, como ela explica, no que o colectivo migrante marroquí era aínda moi pequeno e onde as tensións se ían resolvendo con dificultade, mais sen grandes interferencias. O estado de acollida, a clase social, a mellora económica: todo producía a sensación dun “lugar mellor” onde ás familias lles resultaba máis aceptable que as súas fillas saísen dos patróns de feminidade dos espazos culturais concretos dos que procedían. Un proceso, porén, no que pasaban desapercibidos os patróns de feminidade patriarcais da sociedade de acollida.
El Hachmi dános unha serie de claves fundamentais para entender xa non só os contextos, senón a nosa responsabilidade como sociedade branca neles.

A creación da relixión (musulmá, por que isto non semella afectar a outras?) como identidade só pode entenderse nun contexto de mentalidade colonial e racista. No meu caso, afirma El Hachmi, póñome cal ourizo cacho en canto escoito falar de “mulleres musulmás” porque non chego a entender que unifica a unha muller de Sudán (sen entrar en cuestións de clase social, orientación sexual e mil compoñentes máis) cunha de Paquistán. Para empezar, nin sequera están no mesmo continente. Igual que non unificamos a situación das mulleres finesas e das canadenses como “cristiás”, o feito de unificar identidades por relixión non é algo co que as persoas migrantes veñan, senón que é algo que a nosa sociedade produce. Só dende o marco racista poden entenderse estes termos que non nos definen pola procedencia (por exemplo, mulleres marroquís, se nos queremos referir ao Estado do que proveñen algunhas, ou mulleres amazhig se preferimos referirnos a un pobo do que proceden outras).

A autora berra contra unha sociedade que fomenta o islamismo e a islamofobia simultaneamente. Isto pode parecer contraditorio mais, igual que acontecía coa ETA, o estado capitalista precisa de inimigos comúns: neste momento non hai mellor candidato ca o “islam”. El Hachmi expresa a súa furia contra o discurso que fai que as mozas marroquís vexan agora o pano como un sinal de identidade, cando para ela foi un símbolo opresivo e vinculado á relixión. E a súa furia reborda tamén contra o feminismo islámico polos mesmos motivos, porque a relixión non pode ser o elemento unificador.   

Cando falamos do pano, as feministas decolonais que Hachmi critica, non é que falemos para defendelo, senón para ofrecer unha análise máis complexa. Para empezar, sabemos perfectamente que cuestións como a vestimenta cambian de significado constantemente dentro dos patriarcados múltiples. Quero dicir con isto que, igual que a minisaia foi liberadora na España dos 60, agora dubido que poidamos dicir o mesmo. É perigoso seguir afirmando que o pano é un signo opresivo da relixión musulmá, á parte de inexacto, porque no noso contexto entra en confluencia con aqueles que queren prohibir o seu uso no espazo público. Se imos prohibir vestimentas machistas, entón que se prohiban primeiro os tacóns que causan lesións de columna, pés e xeonllos das que nada se fala. Por suposto, isto debe parecernos absurdo porque a máxima máis importante en todo este debate debe ser sempre que os corpos das mulleres non poden regularse (máis) baixo ningún concepto.

O libro de El Hachmi leva o subtítulo “Un manifiesto valiente e necesario”. Cómpre ler e tentar tirar as leccións entre liñas que todas precisamos escoitar. Cómpre, tamén, coñecer unha diversidade ampla de voces que non están no centro e levalas aí, á cerna da nosa teoría e práctica. Partir para ler este libro da empatía coas que disiden do cómodo e do aceptado. Porque nelas está a chave do cambio de todas e cada unha das comunidades que convivimos no estado, en Europa e no planeta.

El Hachmi, N., Siempre han hablado por nosotras, Planeta, 2019

Unidades didácticas do Correlingua

  • Unidade Didáctica teléfonos móbeis. Cantos teléfonos teñen a opción de galego?. Unha proposta de actividade para avanzar no proceso de normalizar. Descarga
  • Unidade Didáctica A Europa das Linguas. Coñece as Linguas de Europa. Descarga
  • Unidade Didáctica sobre o CORRELINGUA. ( Educación Secundaria e Bacharelato) Coñece o Correlingua e prepárate para participar coa lingua! (2012). Descarga

O Consello de Europa volve cargar contra a política lingüística da Xunta por “limitar” a docencia en galego

Noticia publicada en praza.gal o 11 de decembro de 2019

Como xa fixera nos seus informes de 2012 e de 2016, o Comité de Expertos da institución para a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias censura as actuacións do Goberno galego e unha vez máis centra as críticas no que ten que ver co ensino e na caída evidente do uso da lingua no país. No seu quinto informe sobre o cumprimento da Carta no Estado español, os expertos instan as autoridades españolas e galegas a cumpriren os acordos que o Executivo central ratificou coa sinatura deste tratado internacional en 2001 e a actuar “de inmediato” en tres aspectos:

Imaxe obtida de Terra e Tempo
  • que axiña se “eliminen as limitacións á docencia en galego en todos os niveis de educación precisos”,
  • que se “modifique a Lei Orgánica do Poder Xudicial para garantir o uso da lingua nos procedementos xudiciais de pedilo unha das partes”,
  • que se “empregue o galego na Administración do Estado en Galicia”

Ademais, o Comité de Expertos reclama:

  • que se “incremente do uso do galego na prestación do servizos públicos“,
  • que se “fagan públicos os informes de avaliación dos organismos supervisores no ensino“,

O Consello de Europa advirte de que “o nivel de aplicación da Carta na Comunidade Autónoma non mellorou significativamente” desde o último seguimento. Os expertos lembran que “os últimos estudos sociolingüísticos mostran unha diminución do número de falantes” e que “a transmisión do idioma de pais a fillos xa non está garantida, polo que a proporción de alumnos con coñecemento do galego como lingua de uso cotiá tamén caeu de xeito significativo“. Datos, todos estes, certificados polas últimas estatísticas sobre o uso do idioma publicadas polo IGE

En resumo…

  • “a presenza do galego é insuficiente no ensino, especialmente a nivel preescolar”
  • no ensino secundario “non se impartan as grandes materias científicas” nesa lingua
  • a actual normativa “non permite impartir máis do 50% das materias en galego” no ensino non universitario
  • “aínda non hai posibilidade” de que o estudantado opte por ter unha educación integramente en galego “en ningún centro de preescolar, primaria ou secundaria”

REACCIÓNS AO 5º INFORME DO CONSELLO DE EUROPA: