Sentidiño

As votacións no Portal das Palabras da Real Academia Galega escolleron sentidiño como a palabra do ano en 2019, seguida de feminicidio e narcosubmarino.

Nova atopada en Nós televisión

O Consello de Europa volve cargar contra a política lingüística da Xunta por “limitar” a docencia en galego

Noticia publicada en praza.gal o 11 de decembro de 2019

Como xa fixera nos seus informes de 2012 e de 2016, o Comité de Expertos da institución para a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias censura as actuacións do Goberno galego e unha vez máis centra as críticas no que ten que ver co ensino e na caída evidente do uso da lingua no país. No seu quinto informe sobre o cumprimento da Carta no Estado español, os expertos instan as autoridades españolas e galegas a cumpriren os acordos que o Executivo central ratificou coa sinatura deste tratado internacional en 2001 e a actuar “de inmediato” en tres aspectos:

Imaxe obtida de Terra e Tempo
  • que axiña se “eliminen as limitacións á docencia en galego en todos os niveis de educación precisos”,
  • que se “modifique a Lei Orgánica do Poder Xudicial para garantir o uso da lingua nos procedementos xudiciais de pedilo unha das partes”,
  • que se “empregue o galego na Administración do Estado en Galicia”

Ademais, o Comité de Expertos reclama:

  • que se “incremente do uso do galego na prestación do servizos públicos“,
  • que se “fagan públicos os informes de avaliación dos organismos supervisores no ensino“,

O Consello de Europa advirte de que “o nivel de aplicación da Carta na Comunidade Autónoma non mellorou significativamente” desde o último seguimento. Os expertos lembran que “os últimos estudos sociolingüísticos mostran unha diminución do número de falantes” e que “a transmisión do idioma de pais a fillos xa non está garantida, polo que a proporción de alumnos con coñecemento do galego como lingua de uso cotiá tamén caeu de xeito significativo“. Datos, todos estes, certificados polas últimas estatísticas sobre o uso do idioma publicadas polo IGE

En resumo…

  • “a presenza do galego é insuficiente no ensino, especialmente a nivel preescolar”
  • no ensino secundario “non se impartan as grandes materias científicas” nesa lingua
  • a actual normativa “non permite impartir máis do 50% das materias en galego” no ensino non universitario
  • “aínda non hai posibilidade” de que o estudantado opte por ter unha educación integramente en galego “en ningún centro de preescolar, primaria ou secundaria”

REACCIÓNS AO 5º INFORME DO CONSELLO DE EUROPA:

Construíndo Babel

O día a día do Parlamento Europeo é un milagre comunicativo. Os 751 eurodiputad@s que conforman o hemiciclo comunitario poden expresarse en calquera das 24 linguas oficiais da Unión e ser perfectamente entendid@s. Este “milagre comunicativo” que óbrase grazas ao servizo de interpretación da Eurocámara, o máis grande de todo o mundo.

O Parlamento Europeo é a organización internacional que traballa con máis idiomas, non hai ningunha institución que se lle poida comparar. Nin as Nacións Unidas, que traballa con 6 linguas oficiais; nin a antiga Unión Soviética, en cuxo parlamento tiñan cabida todas as linguas do Imperio soviético. Por iso é considerado como “a Meca” dos intérpretes (a media de idiomas que domina á perfección un intérprete é en torno a cinco ou seis, ademais da súa propia lingua materna), un lugar “moi atractivo” pola cantidade de linguas que se falan e, sobre todo, un lugar especial polo que representa para a cidadanía europea, que pode desfrutar do seu dereito a “entender” o que sucede no Parlamento no seu propio idioma.

Até 48 idiomas foron interpretados na Eurocámara. Se ben, ás veces xorden problemas por distitntas razóns. Hai idiomas que representan unha dificultade á hora de atopar intérpretes. É o caso de países moi pequenos como Malta e Irlanda; pero tamén outros como Reino Unido, onde o estudo de linguas extranxeiras non está moi estendido; pola contra, os Países Baixos e Dinamarca, teñen un elevado nivel de inglés polo que precisan menos de intérpretes.

Un dos intérpretes do Parlamento Europeo lembra con emoción unha conferencia de lingua de signos. Grazas aos intérpretes produciuse unha conversa entre unha señora flamenca xordomuda expresándose en neerlandés e un señor húngaro, tamén xordomudo.

A cooficialidade, a última barreira

Polo momento, as linguas cooficiais, como o catalán, o galego ou o euskera, non están representadas na Eurocámara, aínda que si o están no Comité das Rexións, outra das institucións con sede en Bruxelas. Se ben, os intérpretes recoñecen que, se chegara o momento da súa oficialidade, poderían traballar con elas sen problema.

FONTE: aquieuropa

O país dos dous millóns de nomes

Artigo publicado en Praza Pública o martes 24, decembro 2019

Galicia ten mil ríos, máis de 30.000 núcleos de poboación (o 40% dos existentes en todo o Estado) e un universo aínda máis numeroso e complexo de lugares, camiños, penedos, fontes, regos, farallóns e leiras. Un mapa invisible construído a través das xeracións no que cada elemento tiña o seu nome, unha forma de relación co territorio e un coñecemento que corre o risco de perderse en paralelo co despoboamento e abandono do medio rural. Adoita dicirse que cada vez que morre un vello ou unha vella pérdese unha biblioteca enteira e moitos deses libros están ocupados polos nomes dos lugares.

O Nomenclátor de Galicia recolle os topónimos principais, pero por debaixo hai aínda centos de milleiros de microtopónimos tradicionais que a ferramenta dixital Galicia Nomeada busca identificar, conservar e localizar. A plataforma está impulsada pola Real Academia Galega e a Xunta de Galicia e ademais de basearse en bases de datos existentes, anima á cidadanía a colaborar para recoller alí os nomes empregados tradicionalmente nas súas zonas.

A ferramenta pretende facilitar a cooperación cidadá interxeracional para a recolleita da microtoponimia, permitindo aos usuarios e usuarias xeorreferenciar os nomes do territorio da súa contorna e acompañalos de fotografías, textos e gravacións coa súa pronuncia, lendas asociadas ou descricións. Os topónimos introducidos polos usuarios serán supervisados por un equipo de especialistas do Seminario de Onomástica da Academia, responsable dos contidos da plataforma. 

Ata o momento recompiláronse máis de 478.000, pero calcúlase que en total poderían superar os dous millóns, case un por cada habitante de Galicia. Pódese navegar polo mapa, concello a concello, facendo zoom, ou buscando un microtopónimo concreto ou unha categoría determinada (baixío, furna, coído, pedra, braña, poza, prado, hórreo…).

FONTES DE INFORMACIÓN:

FERRAMENTAS: