Como ser muller e non morrer no intento

Resulta moi sinxelo falar do papel desenvolto ao longo da historia pola muller cando se é home. Coma tódolos anos, o día 8 de marzo, celebrouse o día da muller traballadora e na emisora local preguntáronlle ao noso alcalde que opinaba da situación da muller actualmente e el, pozo de sabeduría, respostou ca seguinte frase “o outro día pasei por diante dunha obra e vin a unha muller botando formigón armado e facíao moi ben”. Eu pregunteime ¿por que non o ía facer ben?, ¿acaso faltáballe algunha das extremidades?.

Bromas aparte, enseguida me din conta de que esa afirmación respondía a unha educación machista na que a frase “muller tiñas que ser” se converte en dogma de fe. Nós, homes e mulleres de hoxe en día, somos o produto da educación que nos deron e dos cambios que nós mesmos introducimos na educación recibida.
A frase deste alcalde é entendida soamente como produto dunha educación no que o papel da muller queda completamente sometido ao do home. Esta labor de sometemento non é algo que se faga dun ano para outro, os homes levamos moito tempo sometendo e relegando a un segundo plano á muller.

Sabemos, que os libros sagrados do catolicismo culpan á muller (Eva) da perda do Edén, o sentimento de culpabilidade non é propio da relixión católica, pensemos na situación que a relixión musulmán lle outorga á muller ou o caso de Pandora, que pola súa curiosidade, atributo propio da muller na mitoloxía grega, provoca que tódolos males existentes anden polo mundo.
A figura da muller ao longo da Idade Media é entendida de dúas maneiras, como berce inmaculado ou ben como portadora e provocadora de males. A Virxe María é representación máxima do ideal da muller perfecta, nai pura, que da a luz sen perder a súa virxindade e sen coñecer marido (summun da pureza), muller abnegada, respectuosa cun marido ao que non ama, calada, servizal e nai que sufre en silencio. Por outra banda existe a concepción da muller como causa de tódolos males, curiosa, irrespectuosa co marido, lasciva e mala nai. Lembremos que os prostíbulos recibían o nome de lupanares (lugares de lobas). O termo lupa (loba) empregábase para a prostituta, pois os clásicos pensaban que estas mulleres eran como as lobas e que non coidaban aos seus fillos.
A muller lasciva, casquivana, amiga dos devaneos e adúltera é, xunto co inferno, un dos grandes medos que fan tremer ao home do medievo. Na portada da praza de praterías temos representada unha muller que, por adúltera, foi condenada a abrazar a cabeza degolada do seu amante. En moitas igrexas románicas galegas podemos ver a representación da luxuria, encarnada nunha muller espida á que dúas ras lle están mamando dos peitos.

Como levamos visto a Igrexa reduce á muller a un papel secundario, que aínda hoxe ocupa, lembremos que non existen mulleres sacerdotes, non porque non sirvan, senón porque o Vaticano non lles permite dar ningún tipo de sacramento.

Se a situación da muller, no mundo eclesiástico, era mala non mellor era no mundo civil, convertida en mercadoría ca que as familias fidalgas negociaron. Pero iso xa é outra historia.

FONTE: XOÁN RAMÓN FERNÁNDEZ PACIOS (TERRA E TEMPO)

Advertisements

A lingua wampanoag dos Mashpee un exemplo para as linguas minorizadas

Os indios de Mashpee pertencen aos wampanoag, os poboadores autóctonos da costa de Massachussets. Alá por 1970, Estados Unidos comezou a devolver aos primeiros poboadores parte das terras das que foran desposuídos por unha serie de escrituras de compravenda e tratados feitos entre partes moi desiguais en poder e dominio das artimañas xurídicas. Aproveitando ese cambio de tendencia, un chamado Consello Tribal de Mashpee foi a xuízo para recuperar parte das terras ancestrais. A peza fundamental da súa estratexia foi tentar que o Tribunal os recoñecese como un colectivo con continuidade até os nosos días.

A lingua saíu no xuízo unha e outra vez. Os wampanoag abandonaron moi pronto a súa lingua. Poderiamos dicir que “elixiron” adoptar o inglés, pero sería esaxerado soster que o fixeron pola súa propia vontade. Sen negarlles unha capacidade axentiva que os levou a optar polo que consideraron máis beneficioso, o caso é que os wampanoag non foron precisamente ben tratados polo home branco. En 1970, ninguén falaba xa a lingua wampanoag.

James Clifford, un destacado historiador do cambio cultural, seguiu todas as sesións do xuízo e escribiu sobre el un penetrante ensaio a partir das súas anotacións. Nunha delas lemos algo sobre unha anciá que lembraba que unha vez escoitara ao seu avó falar nesa lingua. Lembraba a sorpresa de súa nai, que preguntaba: “Papá, por que non me dixeches que podías falar indio?”. Lembraba tamén que ela mesma engadira: “Avó, por que non nos dixeches que podías falar indio? Por que non nolo aprendiches?”. E a resposta do avó: “Eu só quería que os meus fillos aprendesen ben o inglés”.

A declarante, a súa nai, os seus fillos e netos non tiveron opción. Os seus antepasados si a tiveran, pero creron que podían mellorar a situación dos seus descendentes adoptando en exclusiva a lingua que lles parecía a opción gañadora.

O Consello Tribal de Mashpee perdeu o xuízo porque o Tribunal considerou que non tiñan historicidade: non conservaban estruturas comunais que probasen a súa vontade de perdurar como grupo, e nin sequera tiñan unha lingua que avalase a súa pretensión. A súa identidade como unha das nacións dos primeiros poboadores esluírase co paso do tempo. Xa non eran indios, eran cidadáns. O que parecía unha vantaxe amosouse como daniño para eles moitos anos despois, cando o abandono total da lingua propia estaba xa consumado.

FONTE: LA OPINIÓN

Abrimos a fiestra a Rosalía

Nun mundo de fiestras pechadas, buscamos o refacho de vento que as abra de vez. Nun mundo que busca facer as comunidades e as persoas máis pequenas, os cartos e a cobiza máis grandes, precisamos forza e profundidade, emoción e pensamento. Ante as fiestras pechadas contra a vida, contra as voces das mulleres, das desprazadas e das nosas outras cómprenos unha palabra firme e abranguente que nos guíe. No bater das fiestras que cheiran a couza do pasado, a mentiras que repetidas mil veces queren chegar a ser verdades, a fala que se nos rouba e aire que nos falta precisamos a bravura das mareas e o salvaxe das montañas. Precisamos todo do que falou e todo o que foi Rosalía de Castro.
Ela é o refacho que busca abrir as nosas fiestras. Un refacho que chega dende o pasado para nos falar do futuro. Un refacho que quere abrir a fiestra para que poidamos navegar. Coa forza das baleas, da que busca novas fillas do mar, da que se ri dos papeis de xénero e nos anima a redefinilos como literatas. Un refacho que trae a voz de todas as meniñas gaiteiras que están por chegar. Un refacho que canta a vida e transforma todo dende as raíces.

Mais para que o refacho entre, precisa da nosa vontade. Pídenos, imperiosa: Abride a fiestra!

E na nosa man está abrir a fiestra. Abrila para vermos a muller, a escritora, a irredutible. A voz que nos une ás rebeldes do mundo, que fascina coa súa luz por onde pasa, que nos ofrece a súa clarividencia para tecermos novas alianzas, a que sempre está do lado da xustiza, do noso lado, a que sempre está aínda por descubrir. Porque en todos os recunchos do mundo, mais sobre todo aquí, en Galicia, hai rosalías que cantan e que falan, alancando con brillantes e destemidas botas azuis entre a lama.
Rosalías que abrimos a fiestra saíndo á rúa contra o espolio da terra que ela cantou, ecolóxica antes de que existise nin o termo. Cada vez que nos negamos a seguir converténdonos en plantación de eucaliptos, minas, xeriátrico e mercadoría, reivindicando a paisaxe que ela utilizou politicamente coma ninguén. Cada vez que pulamos polo público, a sanidade, o transporte, as axudas a quen está na marxe e ela puxo sempre, dende o afecto e a transgresión, no centro. Cada vez que desfacemos o discurso que sustenta a violencia de tantos Pedros mediante a escrita e a acción feminista, contra todos eses que seguen ladrando mentres nosoutras camiñamos.
Abride a fiestra para as viaxes interiores, para a coraxe dos afectos, para sermos das que non temos medo de pensar e de sentir simultaneamente, de recoñecernos mulleres con palabra e voz propia, herdeiras e compañeiras daquela que en cada dedicatoria se recoñecía nas súas iguais.
Abride a fiestra á afouteza e ao abraio, á redefinición do que a historia dos homes fixo de mulleres irreverentes coma ela.
Abride a fiestra porque Rosalia de Castro é o mundo que está por facer. Un mundo que se abre se o abrimos.

María Reimóndez
Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG)

#AbrideAFiestra

FONTE: AELG