Non nos fagan mudas

DISCURSO LIDO POR MARÍA REIMÓNDEZ NA ENTREGA DO PREMIO DE NOVELA POR ENTREGAS DE LA VOZ DE GALICIA
Arteixo 17 de xuño de 2014

É unha mágoa que estes textos sexan unha illa nun xornal, La voz de Galicia, que non só se caracteriza por publicar fundamentalmente en castelán malia as vizosas axudas que do goberno da Xunta recibe para publicar en galego, senón que tamén é coñecido por participar con frecuencia dos discursos estigmatizantes cara ao galego. Véxome na obriga de recordar aquí que cada vez que se transmiten de diversas maneiras contidos como que o galego non vale para nada, ou que o galego se impón hai persoas que semellan esquecer que do que están falando é de persoas. Estásenos dicindo ás persoas galegofalantes coma min, coma a miña familia, como as cada vez menos nenas e nenos que chegan galegofalantes ao ensino, que non valen para nada. Este tipo de discurso crea un clima que nos fai a vida diaria cada vez máis complicada ás persoas galegofalantes, oxalá o seu xornal publicase algún día unha reportaxe sobre isto. Fronte aos discursos aprendidos do prexuízo e da discriminación que fan que tantas persoas galegofalantes pasen ao castelán en diglosia ou por vergoña, que abandonen a súa lingua e non a transmitan por pensar que así ascenden na escala social, é obriga de todas traballar por un futuro que non sexa o que perfilan as políticas lingüísticas actuais. Un futuro de insignificancia e pobreza.

SE QUERES LER O DISCURSO ENTEIRO, PINCHA AQUÍ: discurso de María Reimóndez

GRAZAS, EMILIO!

Lanzan en Brasil un dicionario co vocabulario do galego-portugués usado na Idade Media

O “Vocabulario do Portugués Medieval“. Así se chama unha listaxe en dous volumes con preto de 170.000 palabras que eran usadas nos actuais territorios de Portugal e Galicia na Idade Media que acaba de ser lanzado en Río de Janeiro tras 35 anos de investigación.
O vocabulario, no que a cada palabra en desuso está vinculada ao seu correspondente na actualidade, foi elaborado a partir de documentos datados en Portugal e en Galicia entre os séculos XIII e XV, segundo o Ministerio de Cultura.

É o galego unha lingua minoritaria?

Ao longo de toda a semana pasada unha nova espallouse veloz polos medios virtuais: o galego deixaba de ser a lingua habitual da maioría da poboación, segundo os datos que o IGE acababa de publicar ou, mellor dito, segundo as interpretacións que os medios fixeron deses datos.
Dos numerosos artigos, comentarios, opinións e “estados” publicados na rede, poderíamos deducir que o galego pasou a ser, por primeira vez na súa historia, unha lingua minoritaria no seu territorio. Ou, feita a lectura doutra maneira, poderíamos concluír que, das dúas linguas que hoxe existen no territorio galego, o galego xa non é a maioritaria, polo que o español pasa a ser a lingua maioritaria na Galiza. Se ademais coincidimos en que a convivencia entre esas dúas linguas, lonxe de ser pacífica, é propia dun conflito lingüístico; entón a sentenza final parece doada: o galego perdeu a batalla!
Isto é o que levamos lendo toda a semana. Na loita pola normalización lingüística, o galego e polo tanto os galegofalantes perdemos a batalla. Con todas as lecturas que poidan derivarse dela: que @s galegofalantes abandonamos a lingua á súa sorte e non llela transmitimos aos nosos fill@s; que @s galegofalantes non falabamos ben nin a nosa propia lingua; que @s galegofalantes nin sequera chegamos a poñernos de acordo entre nós para escoller a normativa; que @s galegofalantes por fin nos decatamos de que co galego non iamos a ninguna parte; que @s galegofalantes estabamos equivocad@s, que isto nos pasa por querer impoñer a nosa lingua á maioría da xente, que non a quere porque xa teñen outra… En fin, que @s galegofalantes fracasamos! Seguir lendo “É o galego unha lingua minoritaria?”

Hai futuro para o galego?

Catro semanas de clase, dous debates e a proxección do documental Linguas cruzadas poñen de manifesto que, de seguir así as cousas, non hai futuro para a lingua propia de Galiza (ou Galicia?).
A mocidade galega do século XXI non sente a necesidade de falar galego, pois na sociedade actual ca2013-03-18 18.08.17lquera xove pode desenvolverse sempre en castelán ou mesmo en inglés en todos os ámbitos e lugares polos que se move. A potenciación destas dúas linguas hexemónicas no mundo, español e inglés, leva consigo o abandono de linguas minorizadas como o galego.
Se temos en conta que a comunicación se rexe pola economía da linguaxe, poderemos entender que, nun territorio con dúas linguas oficiais, cada unha das linguas cumprirá funcións sociais distintas: unha, as funcións de prestixio e outra, as funcións baixas. A lingua propia, minorizada, estará condenada a ser substituída pola foránea por ser esta unha lingua de prestixio. Ou, no mellor dos casos, a subsistir como unha reliquia do pasado, folclorizada e ritualizada mediante certos usos institucionais e culturais. Ou, no peor dos casos, a subsistir como lingua de “andar por casa”, de “entre nós”, para as relacións locais e familiares ou como símbolo de identidade. Mais calquera destas maneiras de subsistencia non lle dan vida á lingua, pois a lingua vive na boca dos seus falantes, medrando e enriquecéndose con eles.
Vivimos nun mundo plurilingüe no que a diversidade é a característica máis salientable. O raro é atopar un estado no que só haxa unha lingua. Non respectar esa diversidade lingüística supón destruír a diversidade cultural do planeta e a sabedoría ancestral dos seus pobos, aínda máis, supón destruír a variedade dos pobos que habitan este planeta. Camiñar cara á redución desa variedade é camiñar cara a uniformización cultural, cara a unha única lingua hexemónica, cara a unha única cultura e cara a unha única forma de entender a realidade e de estar no mundo, é dicir, supón camiñar cara ao pensamento único, eliminando aquilo que nos fai diferentes e que nos fai ser o que somos.
DSCN3054 En Galiza levamos vivindo séculos de conflito lingüístico, pois a lingua propia, o galego, veuse desprazada das súas funcións sociais polo castelán, lingua foránea que entrou polo poder na Galiza dos séculos XIV e XV. Desde entón iniciouse un proceso de substitución lingüística dunha lingua por outra. O pobo galego, monolingüe en galego, atraído polo poder, abandonou a súa lingua como un paso previo para ascender socialmente. De aí que tradicionalmente se asociase o galego ás clases populares e ao mundo rural, mentres o castelán ficaba para as clases poderosas e para o mundo urbano.
Seguir lendo “Hai futuro para o galego?”

O galego deixa de ser a lingua habitual da maioría da poboación

O galego perde outra batalla. Durante anos, a mala evolución no uso, implantación e prestixio social da lingua galega era compensada, cando menos en parte, polo feito de que seguía a ser a lingua habitual da maioría da poboación do país, segundo diversos indicadores. Esta realidade comeza a mudar ou, cando menos, iso é o que revela o estudo máis recente ao respecto: os datos que emanan do censo de poboación e vivendas do INE e que o Instituto Galego de Estatística vén de debullar. O que o IGE amosa é que, no período comprendido entre 2001 e 2011, as persoas que din falar “sempre” galego caeron trece puntos e xa non son maioría.

Na anterior vaga deste estudo o 57% da poboación do país tiña o galego como lingua de uso cotián. Mentres, o 30% sinalaba que o empregaba “ás veces” e o 13%, nunca. Unha década despois os falantes habituais de galego pasan de achegarse ao 60% a non acadar nin o 45%. Concretamente, quen usan “sempre” o idioma propio de Galicia son o 44% do total, mentres que é falado “ás veces” polo 45% da poboación e “nunca”, polo 11%.

A poboación que fala “sempre” galego descendeu 13 puntos en dez anos, pero a Xunta celebra o leve incremento de bilingüismo

Malia á contundencia destes datos dende a Xunta óptase polo optimismo e case pola celebración. A través dun comunicado a Consellería de Educación, da que depende a Secretaría Xeral de Política Lingüística, di “valorar positivamente a información” deste estudo, porque da “suma” de quen usa o galego “en exclusiva” e de “quen o usa ao carón do castelán” cabe concluír que “un 89,1% da poboación usa o galego en maior ou menor medida na súa vida diaria”, o que “supón un incremento de dous puntos”, xusto o que caeron as persoas que din non usar o galego “nunca”. Para o Goberno cabe interpretar que “cada vez son máis numerosas as persoas que se expresan de xeito natural e espontáeno en calquera das dúas linguas, por considerarse con competencia para facelo”.
DATOS POR CONCELLO: Carlos Neira en Praza Pública
FONTE:PRAZA PÚBLICA
MAPA: CARLOS NEIRA