2012, ANO de CELSO EMILIO FERREIRO

Advertisements

Veciñas compostelás procedentes de fóra de Galiza reclámanlle ao alcalde de Santiago que fale en galego

Hai xusto 76 anos, Ánxel Casal foi o primeiro alcalde da Galiza contemporánea que falou en galego nun acto institucional.

Un grupo de veciñas de Santiago de Compostela procedentes da Bretaña, a Arxentina e Cataluña acompañaron hoxe ao presidente da Mesa pola Normalización Lingüística para lle solicitar ao alcalde da cidade que “use o galego oralmente e por escrito” no exercicio do seu cargo. Esas veciñas salientan que, malia naceren fóra de Galiza, saben falar en galego, queren que o galego se poida usar con normalidade, que se promocione desde as institucións e, por tanto, reclaman que o alcalde de Compostela tamén o fale.

Carlos Callón, presidente de A MESA POLA NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA salientou que, desde febreiro de 1936, todos os alcaldes democráticos de Santiago de Compostela falaron en galego no exercicio das súas responsabilidades e que a única excepción se produce nestes momentos en que Xerardo Conde Roa se nega a utilizalo de forma habitual, polo que o instou a “rectificar”.

FONTE: A MESA

24 de Febreiro, día de Rosalía

Se Rosalía de Castro vivise, hoxe cumpriría 175 anos. Non parece que sexan tantos anos, mais percibimos a súa vida como dunha época lonxana e moi diferente á nosa; porén Rosalía, como muller, como poeta e como galega, foi unha adiantada ao seu tempo e, mesmo hoxe, segue a estar na vangarda.

A  imaxe interesadamente terxiversada que nos chegou de Rosalía foi a dunha muller resignada, enfermiza, chorosa, nai abnegadísima e amantísima esposa, saudosa e folclórica. Durante moito tempo mesmo se chegou a cuestionar a autoría dos seus poemas, asignándolle ao culto cronista que era o seu home, M. Murguía, a súa creación, pois Rosalía foi considerada habitualmente na historiografía como muller de escasa formación cultural. Non se estudaba realmente a obra de Rosalía, analizábase a súa vida. Aínda hoxe podemos comprobalo a través dos numerosos blogues e páxinas webs (en español) que adicadas a ela surcan a rede. Case todas comezan do mesmo xeito: nacemento ilexítimo, figura paterna ausente que se transloce na “negra sombra”, formación  aldeá, descoberta da súa condición de ilexítima e trauma para toda a vida…

Rosalía, lonxe de ser unha muller resignada foi, en palabras de Francisco Rodríguez, un exemplo de feminismo, da concepción práctica de que a muller é igual ao home, máis ca ningunha escritora europea da súa época. Algo impensable nunha muller de formación aldeá. A nosa autora foi unha muller de grande cultura. Lera os clásicos greco-latinos, era boa coñecedora da literatura europea da súa época e especialmente das obras dos filósofos. Manexábase en francés e participaba, entre homes, nas tertulias literarias do Liceo de la juventud, en Compostela, onde mesmo fixo representacións como actriz afeccionada. Non podería ser doutra maneira, pois da intuición espontánea para a versificación non nace o nihilismo, nin o existencialismo, nin a concepción da irracionalidade do mundo que latexa fondamente en Follas Novas e na súa obra posterior en castelán, encadrándose con voz propia entre os “poetas malditos” (revolucionarios, bohemios, iconoclastas, decadentes e profundamente críticos coa sociedade do seu tempo).

Eis a modernidade de Rosalía! A razón de que hoxe a súa poesía siga viva e feraz (producindo novos creadores que, como lectores, beberan nas súas páxinas) é esa profundidade de fonte inesgotábel  que posúe, mais tamén o xeito de estar e de ser da súa autora. Rosalía resulta moi atractiva para un lector/a de hoxe, pola súa actitude revolucionaria, pola súa bohemia, porque saltaba por riba dos tabús mesmo coa súa relixiosidade (panteísta, ao estilo tradicional galego) e contraria ao dogma, o que lle valeu o enfrontamento co Arcebispado de Santiago, que lle negou a homenaxe pública cando o seu corpo foi trasladado ao Panteón dos Galegos Ilustres de San Domingos de Bonaval.

Talvez por todo isto hoxe reclámase que o 24 de febreiro sexa declarado DÍA DE ROSALÍA DE CASTRO ou, cando menos, que regalemos neste día un libro en galego e unha flor…

Para que a nosa máis universal escritora deixe de ser…

Estranxeira na súa patria

Na xa vella varanda
entapizada de hedras e de lirios
foise a sentar calada e tristemente
frente do tempro antigo.

Interminable precesión de mortos,
uns en corpo nomais, outros no esprito,
veu pouco a pouco aparecer na altura
do direito camiño
que monótono e branco relumbraba,
tal como un lenzo nun herbal tendido.

Contemprou cal pasaban e pasaban
collendo hacia o infinito,
sin que ó fixarse nela
os ollos apagados e afundidos
deran siñal nin moestra
de habela nalgún tempo conocido.

I uns eran seus amantes noutros días,
deudos eran os máis, i outros amigos,
compañeiros da infancia,
sirventes e veciños;
mais pasando e pasando diante dela,
fono os mortos aqueles prosiguindo
a indiferente marcha
camiño do infinito,
mentras cerraba a noite silenciosa
os seus loitos tristísimos
en torno da estranxeira na súa patria,
que, sin lar nin arrimo,
sentada na varanda contempraba
cal brilaban os lumes fuxitivos.

(Follas Novas, 1880)

A Literatura Medieval e os Séculos Escuros

Xa tedes colgado na vosa páxina , ALUMNOAS, o material necesario para abordar a Literatura Medieval e a Literatura popular dos Séculos Escuros.

Se queredes ampliar a información, consultade este blogue: LITERATURA GALEGA

Non esquezades que, ao acabar, deberedes crear unha cantiga ou de amigo, ou de amor, ou de escarnio…

Mentres, deixovos con este DESCORT PLURILINGÜE… (Haberá premio para quen me explique que é iso)

Eras quan vey verdeyar
Pratz e vergiers e boscat
ges,
Vuelh un descort comensar
D’amor, per qu’ieu vauc aratges;
Q’una dona.m sol amar,
Mas camjatz l’es sos coratges,
Per qu’ieu fauc dezacordar
Los motz e.ls sos e.ls lenguatges.

Io son quel que ben non aio
Ni jamai non l’averò,
Ni per april ni per maio,
Si per ma donna non l’o;
Certo que en so lengaio
Sa gran beutà dir non sò,
çhu fresca qe flor de glaio,
Per qe no m’en partirò.
.
Belle douce dame chiere,
A vos mi doin e m
‘otroi;
Je n’avrai mes joi’ entiere
Si je n’ai vos e vos moi.
Mot estes male guerriere
Si je muer per bone foi;
Mes ja per nulle maniere
No.m partrai de vostre loi.

Dauna, io mi rent a bos,
Coar sotz la mes bon’ e bera
Q’anc fos, e gaillard’ e pros,
Ab que no.m hossetz tan hera.
Mout abetz beras haisos
E color hresc’ e noera.
Boste son, e si.bs agos
No.m destrengora hiera.

Mas tan temo vostro preito,
Todo.n son escarmentado.
Por vos ei pen’ e maltreito
E meo corpo lazerado:
La noit, can jatz en meu leito,
So mochas vetz resperado;
E car nonca m’aprofeito
Falid’ ei en mon cuidado.


Belhs Cavaliers, tant es car
Lo vostr’ onratz senhoratges
Que cada jorno m’esglaio.
Oi me lasso que farò

Si sele que j’ai plus chiere
Me tue, ne sai por quoi?
Ma dauna, he que dey bos

Ni peu cap santa Quitera,

Mon corasso m’avetz treito
E mot gen favlan furtado

Descort ou descordo plurilingüe de Raimbaut de Vaqueiras (1180-1207) ( en provenzal, italiano, francés, gascón e galego)

As cartas de amor son ridículas?

Aquí vos deixo o resultado dos vosos agasallos de amor. Podedes ver unha variación sobre o mesmo tema na vosa páxina ALUMNOAS.

Parécenvos ridículas estas cartas de amor ou, como Pessoa, opinades que finalmente Só as criaturas que nunca escreveram cartas de amor é que são ridículas. ?

Non esquezades que segue aberto o prazo para participar no Certame do Amor (até despois do Entoido). Só tedes que dirixirvos ao ENDLG

Suciolingüística e labor docente

O papel social da nosa lingua está máis que cuestionado por todas as clases sociais, especialmente a burguesía media de ámbitos urbanos. Non é coa materia de lingua galega, impartida deste unha perspectiva tradicional como se dunha lingua normalizada se tratase, coa que imos acadar a necesaria normalidade lingüística para o noso idioma. O noso labor docente, en materia de lingua galega debe ir, como dicía o poeta,  MÁIS ALÁ!

Se ben, pouco espazo nos deixan os pais-nais que entenden a colaboración no proceso de aprendizaxe dos seus fillos/as como a asunción das súas tarefas académicas (os deberes), que ademais realizan por eles nunha lingua distinta.

Anécdotas como as que vos deixo a continuación lévanme a pensar unha e outra vez que Kafka, o escritor do absurdo por excelencia, tiña orixe, necesariamente, galega…


Fui eu hoje a Sant-Iago en ua trattoria almoçar, amigos, e veede o que ali eu vii:
Nunha mesa había unha moza e unha muller (que respondía por mamá). Tiña a moza un caderno e un bolígrafo. Tiña a nai un libro de 4º ESO Lingua Galega.
A señora miraba polo libro e íalle ditando frases á moza, sinalándolle mesmo os puntos e as comas… Falaban en lengua castellana pero a nai ditaba en lingua galega. Polo medio a moza miraba algunha mensaxe no telemóbel, polo medio a nai miraba algunhas mensaxes no outro telemóbel. Nun momento a señora chamou a alguén e díxolle:… no entendemos esto de historias de emigrantes… claro… si … vale… E seguía a moza a escribir no seu caderno e a nai a lerlle do libro que tiña unha foto grande dun tal Neira Vilas…
E logo xantaron… e logo seguiron e semellaron rematar mentres a nai tomaba un descafeinado cortado …
Ante esta escena, xorden varias posturas contraditorias no complicado razoamento do absurdo:
1-A postura tradicional do docente de galego pertencente á Escola dos Queixumes (ai o Medulio, ai a Frouxeira, ai os mártires de Carral, ai a Ditadura…): non paga a pena poñer traballos aos alumnoas, fánllelos os pais e nin o galego usan para faceren os deberes… Para que pasar tempo a corrixir se non sei nin a quen lle corrixo? Mellor sería dar latín ou relixión! …Dimito!
2-A postura do moderno docente 3.0 de galego pertencente á Escola dos trovadores Iesus Vasques e Angelo Lorenço: Que marabilla, que subidón de autoestima docentedinamizadora, conseguimos interactuar coa familia, implicamos á nai na nosa materia, trascendemos o ámbito docente do IES para introducirmonos no lecer da findesemana, internacionalizamos o galego sendo levado naturalmente e sen imposicións a unha contorna culinaria italiana, pois a nai usou o galego coa súa filla ditándolle nunha lingua culta e non falándolle no seo familiar coma antigamente en castrapo, usáronse as tic-móbiles por parte da moza e da nai que mesmo implicou a terceiras persoas para poder investigar no tema…
3-A postura do docente “defensor” da súa identidade lingüística, “defensor” da única lingua propia de Galicia: tras o triunfo do “bilingüismo harmónico” e dadas as nefastas consecuencias que este tivo e está a ter para a nosa lingua, cómpre como docentes non caer no desalento senón ensinar, transmitir, a Historia Social do Galego; porque só coñecendo o pasado poderemos entender o presente para poder xerar un futuro distinto…
.
E TI QUE OPINAS?
.
FONTE: O GALEGO, EU (A anécdota non a vivín eu, senón un amigo meu… Grazas, Anxo!)