De por que o galego é hoxe unha lingua minorizada. (Vivir cada día.1979)

Despois de ollar esta reportaxe, imaxino que a ninguén lle queda dúbida de por que hoxe o galego é unha lingua minorizada, nin sobre as razóns polas que continúa a sangría de falantes, especialmente entre a mocidade. A escola española e en español non deixou oco para o galego e os nenos e nenas do rural, monolingües en galego, foron calificados de túzaros, de poucas palabras e de pobreza léxica. Os que falabamos galego eramos PALET@S! A nosa pobreza léxica, lingüística e cultural non se medía en relación á nosa cultura, á nosa lingua nin ao léxico de nós; senón en relación a unha lingua e cultura foránea, allea,  para os nen@s que eramos da aldea. Os Balbinos  e as Balbinas fomos penalizados no sistema educativo público e español por sermos o que eramos: galeg@s! Eis a razón do autoodio, eis a razón da vergonza do propio, eis a razón da deserción de sermos nós mesmos! A maioría deses nen@s teñen hoxe 40 anos. A maioría, probablemente, está a vivir nunha vila ou nunha cidade. A maioría, seguramente, fala español e parécelles moi atinado que “non se impoña o galego”. Mágoa de que a maioría non se pare a pensar que o galego é a única lingua NON imposta en Galiza, por ser a única creada por nós, o pobo galego.

Advertisements

O PERIGO DA HISTORIA ÚNICA

As historias poden quebrar a dignidade dun pobo. Mais as historias tamén poden reparar esa dignidade quebrada…

http://video.ted.com/assets/player/swf/EmbedPlayer.swf
As historias únicas son as que contan, sempre, os vencedores. Son as que aparecen nos libros de texto que escriben e publican os vencedores. A Historia que nos ensinaron na escola foi escrita por homes brancos portugueses, españois, franceses, ingleses… Hoxe por “americanos” (dos EEUU). É dicir, foi escrita por colonizadores, por vencedores. A Historia dos negros, dos orientais, dos árabes… non existe para nós. A Historia das mulleres foi escrita por homes… non existimos, apenas, nos libros de Historia, porque non existíamos na sociedade, só eramos obxectos que os homes posuían.  A Historia de España escribírona os que venceron nas guerras dinásticas do XIV, do XV, do XVII; nas guerras civís do XIX; na guerra incivil do 1936, os franquistas… A Historia de Galiza escribiuna España, por iso o noso reino nunca existiu nos libros de historia, foi desde o inicio dos tempos anexionada por unha Castela surxida, incriblemente, en Covadonga-Asturias. A nosa lingua non existe, porque a escola ensinounos a ler e a escribir en castelán. E agora, se a economía española nolo permite, á nosa casa chamámoslle “Villa Aranjuez”.

Se a unha nena negra, como a nixeriana Chimamanda Adichie, lle dan a escoller entre dúas bonecas, unha negra e outra branca, escollerá a branca e argumentara a súa escolla dicindo que é a máis limpa, a máis boa, a que mellor se porta, a máis guapa e a máis rica… Iso é o que lle ensinou a sociedade branca, que é a que manda!

Se a un neno galego lle preguntan cal é a lingua que mellor lle soa e lle dan a escoller entre catalán, portugués, inglés, castelán e galego; escollerá (por norma xeral) como linguas ben soantes o castelán e o inglés e incluirá dentro das linguas mal soantes o portullés (porque parecen xitanos), o catalán (porque son do Barça e separatistas) e, tristemente, o galego, a lingua que debería ser a súa, pero que lles soa a aldea, a atraso, a miseria, a vello… a paleto. Por que? Porque iso é o que lles ensinaron na escola española desde que os Ilustrados as espallaron por toda a Península: No sea bárbaro, hable castellano, es de cumplido caballero…

Como vemos, o perigo da Historia única é o seu inexorable camiño cara ao pensamento único, berce de todo fascismo, de todo racismo, de toda xenofobia… A Historia única, como o pensamento único, non respecta ao que é diferente, porque unha sociedade de individuos idénticos é máis manipulable, máis dócil, que unha sociedade de homes e mulleres diversos, distintos.

En consecuencia, a única maneira de loitar  contra a Historia única, contra o pensamento único, en definitiva, contra os prexuízos, é manter a nosa identidade, sendo iguais en deberes e dereitos mais sendo diferentes en seres. Só  así pensaremos por nós mesm@s, para despois poder existirmos, tamén, por nós mesm@s .

Cando rexeitamos a Historia única, cando nos decatamos de que nunca hai unha historia única sobre ningún lugar, reconquistamos unha especie de paraíso.

A memoria da lingua

http://vimeo.com/moogaloop.swf?clip_id=16277612&server=vimeo.com&show_title=1&show_byline=1&show_portrait=1&color=00ADEF&fullscreen=1&autoplay=0&loop=0

A memoria da lingua from as candongas do quirombo on Vimeo.

20 entrevistas a persoas de diferentes idades e condicións sociais aproxímannos á memoria histórica da lingua galega. Unha nova perpectiva para ollar o galego e para sacar do esquecemento a situación de represión que viviu e vive a nosa lingua. A través da historia viva das súas protagonistas achegámonos ao pasado máis recente da lingua galega e tamén á situación actual que está a vivir.

Eu chorar, chorei

A polémica saltou a semana pasada. Case todos os xornais reproduciron sen citar unha nova do blog Feijoomente.org no que se denunciaba que un libro de texto da Editorial Galinova, aprobado pola Xunta para este curso, traducía ao castelán a popular canción galega “A saia da Calorina”. Hoxe un lector achéganos un exemplo inverso, que dá esperanzas aos que defenden o ensino en galego. Iso si, chega de moi lonxe. En Pubai-Orissa, nunha zona illada India, existe unha escola financiada por uns 280 veciños de Cangas a través da ONG Shanga. Pagan 6 euros ao mes, abondo para alimentar a un dos 500 cativos hindús no María Soliña de Asia. Ademais de alimentalos, os nenos reciben toda a formación oficial que marcan as autoridades dese estado. Entre clases non podía faltar a música. Este vídeo é unha mostra do que aprenderon. No medio da polémica lingüística do comezo do curso en Galicia, estas imaxes son quen de suscitar de novo o debate sobre a suposta imposición do galego nas aulas. (FONTE: GALICIA CONFIDENCIAL)